variabele hypotheekrente
Sinds het begin van dit jaar zijn de hypotheekrentes gestegen van 1 tot 1,5% naar 3 tot 5% nu. - Foto: Canva

Huizenkopers kiezen steeds vaker voor een variabele hypotheekrente óf om hun rente voor één jaar vast te zetten. Dit komt doordat de hypotheekrentes flink zijn opgelopen, meldt De Nederlandsche Bank (DNB). Ook kiezen kopers volgens De Hypotheekshop weer vaker voor ontbindende voorwaarden.

Sinds het begin van dit jaar zijn de hypotheekrentes gestegen van 1 tot 1,5% naar 3 tot 5% nu. Uit de DNB-gegevens blijkt dat in september voor ruim € 1 miljard aan hypotheken is afgesloten met een variabele rente of een rente die maximaal één jaar vaststaat. Dat bedrag is 7% hoger dan in augustus en zelfs 47% hoger dan in januari van dit jaar. Dit terwijl het bedrag van alle hypotheken samen in die periode juist daalde met 16%.

De langlopende rentes werden dus minder populair onder huizenkopers. Vooral het vastzetten van de rente voor meer dan tien jaar is minder gewild dan voorheen. Hoewel het lang vastzetten van de hypotheekrente aan populariteit verliest, is het aandeel nog wel groter dan van de kortlopende rentes. Maar dat verschil wordt dus wel steeds kleiner.

Artikel gaat verder onder de grafiek

In september werd door banken voor ruim € 1,0 miljard aan nieuwe hypotheken verstrekt met een variabele rente of een rentevaste periode van maximaal één jaar, een stijging van 7% ten opzichte van voorgaande maand. – Bron: DNB

Ontbindende voorwaarden terug van weggeweest

De Hypotheekshop meldt dat door de afkoeling van de huizenmarkt kopers weer ontbindende voorwaarden stellen. Vrijwel alle huizenkopers kiezen een financieringsvoorbehoud of de voorwaarde een bouwkeuring uit te voeren, meldt de adviesketen.

De Hypotheekshop ziet een kwart minder kopers op de woningmarkt dan een jaar geleden. Zij blijven weg omdat de hogere hypotheekrente een koophuis veel duurder maakt. Volgens de adviesketen biedt dat ruimte voor starters. De termijn die huizenkopers afspreken voor die ontbindende voorwaarden loopt ook op, naar gemiddeld zes weken. Dat is de langste termijn sinds 2015.

Een op de acht kiest voor variabele rente

Net als DNB signaleert ook De Hypotheekshop dat huizenkopers vaker kiezen voor een variabel rentetarief. Volgens cijfers van de adviesketen kiest ongeveer een op de acht huizenkopers voor variabele rente of het vastzetten van een jaar. De rente tien jaar vastzetten blijft echter het populairst. Op dit moment is de variabele rente gemiddeld 3,04% en die voor tien jaar vast 4,39%.

Daling in aantal hypotheken grootste sinds 2018

De hypotheekomzet is in het derde kwartaal van 2022 gedaald naar € 38,1 miljard. Het aantal afgesloten hypotheken bereikte in het derde kwartaal het laagste punt sinds 2018. Dat blijkt uit de Hypotheekupdate Q3 2022 van IG&H. Het is voor het eerst sinds de huizencrisis in 2013 dat er tussen het tweede en derde kwartaal een daling in hypotheekomzet te zien is.

Het aantal afgesloten hypotheken nam voornamelijk af door een sterke daling in over- en bijsluiters. Het aantal hypotheken in de aankoopmarkt valt dit jaar lager uit dan in 2021, wat samen met een daling in het woningaanbod wijst op een krimpende huizenmarkt.

Vergeleken met het tweede kwartaal nam het aantal afgesloten hypotheken af met 16,4%. Ook ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2021 werden er een tiende (11,7%) minder hypotheken afgesloten. Chris van Winden, directeur Banking bij IG&H: “Deze daling in het aantal afgesloten hypotheken is een opvallende verandering in trend; waar normaliter afnames van aantallen plaatsvinden tussen het vierde kwartaal van het voorgaande jaar en het volgende kwartaal het jaar erop, is er nu al een afname te zien halverwege het jaar.”

Trendbreuk in hypotheekomzet

Van Winden: “Daarnaast is er voor het eerst sinds de huizencrisis in 2013 tussen het tweede en derde kwartaal een daling in hypotheekomzet te zien. Dit jaar bedroeg de hypotheekomzet in het derde kwartaal € 38,1 miljard, waar dit in het tweede kwartaal nog € 45,6 miljard was; ten opzichte van het tweede kwartaal dit jaar ligt de omzet van het derde kwartaal 16,6% lager. Ook in vergelijking met het derde kwartaal van 2021 is dit een daling van 7,8%. Als de hoge rentestand aanhoudt en de huizenmarkt verder tot stilstand komt, zal de hypotheekmarkt in 2022 lager uitvallen dan in 2021.”

Artikel gaat verder onder de grafiek

De top 3 van grootste hypotheekaanbieders bestaat wederom uit ING, Rabobank en ABN Amro. – Bron: IG&H

Sterke daling onder over- en bijsluiters

Deze sterke daling in hypotheekomzet in het derde kwartaal is met name te wijten aan de sterke daling van de hypotheekomzet onder over- en bijsluiters ten opzichte van het voorgaande kwartaal. “Daar waar we vorig jaar een constante toename in de hypotheekomzet van over- en bijsluiters zagen, zien we nu een sterke daling. Deze wordt veroorzaakt door rentestijging en onzekerheid in de economie, zoals de sterke inflatie”, zegt Van Winden.

Stijgende rentepercentages

Er zijn dit kwartaal minder over- en bijsluiters vanwege de gestegen rentepercentages. In het derde kwartaal van dit jaar daalde het aantal afgesloten hypotheken voor dit type afsluiter met 39,1%. Van Winden: “Deze afname is ook deels te verklaren doordat in het vorige kwartaal een stijging plaatsvond onder deze groep. Zo konden zij nog profiteren van een relatief lage rente en op die manier hun maandlasten verlagen.”

ABN Amro neemt tweede plek over van Rabobank

Banken vergrootten hun marktaandeel in aantal verkochte hypotheken en bleven zo de grootste type verstrekker op de verschillende typen hypotheekafsluiters. Dit is ook te zien in de verschuivingen op de lijst met top aanbieders. In de top 3 zijn wederom ING, Rabobank en ABN Amro te vinden. ING blijft op plek 1, terwijl Rabobank een plekje inlevert en naar plek 3 zakt. Obvion is de grootste stijger dit kwartaal (+1,7%), nog voor ABN Amro (+1,4%) en Syntrus Achmea Hypotheken (+0,8%). Laatstgenoemde treedt hiermee de top 10 van grootste aanbieders binnen.

Lees ook: Flinke krimp hypotheekmarkt in oktober