Prinsjesdag 2021

Zoals werd verwacht zijn er op Prinsjesdag 2021 weinig nieuwe plannen bekend gemaakt om de problemen op de woningmarkt aan te pakken. De toegankelijkheid van de woningmarkt kwam wel ter sprake in de Troonrede en de koning benoemde deze als een van de ‘grote binnenlandse thema’s’.

In de Troonrede noemde de koning de overspannen woningmarkt een thema dat niet in één periode oplosbaar is. Omdat het kabinet demissionair is, kondigt het geen grote nieuwe plannen aan. Wel werd eerder bekend dat er opnieuw €1 miljard wordt uitgetrokken voor een aangepaste vorm van de Woningbouwimpuls.

Daarnaast investeert het kabinet de komende tien jaar jaarlijks nog eens € 100 miljoen in de woningbouw. Ook wordt er €1,3 miljard uitgetrokken voor verduurzaming van bestaande woningen, schrijft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Gemeenten kunnen vanaf volgend jaar een opkoopbescherming instellen, meldt VBO Makelaar. VBO had op moment van schrijven nog niet gereageerd op de plannen.

NVM: geef woningzoeker perspectief

De NVM roept de regering in een reactie op de Troonrede op om de woningzoeker perspectief te bieden. “Het is van vitaal belang dat Rijk, provincies en gemeenten de handschoen oppakken om deze wooncrisis te lijf te gaan. Dus géén verdere regulering maar juist ruimte om te bouwen”, aldus NVM-voorzitter Onno Hoes. De overheid kan de bouwsnelheid volgens de NVM verhogen door voor elke regio eenduidige duurzaamheidseisen neer te leggen bij ontwikkelaars.

Voorafgaand aan Prinsjesdag 2021 plaatste de NVM een inmiddels traditionele paginagrote advertentie. Daarin riep ze de overheid op tot concrete actie. De verenging vindt dat er afdwingbare prestatieafspraken moeten komen, zodat er meer gebouwd kan worden.

Hypotheker: onvoldoende

Hypotheektussenpersoon De Hypotheker noemt de plannen ‘onvoldoende om de crisis op de woningmarkt op te lossen’. Uit eigen onderzoek van De Hypotheker onder 1.100 huizenzoekers blijkt dat 2 op de 3 ondervraagden deze mening deelt.

Het vrijmaken van één miljard euro om de woningvoorraad te vergroten is een stap in de goede richting op lange termijn. Echter lost bouwen het tekort op korte termijn niet voldoende op om de crisis op de woningmarkt te doorbreken, schrijft De Hypotheker.

Ook woningzoekers hebben geen vertrouwen in de maatregelen van het demissionaire kabinet. Mensen die van plan zijn een woning te huren, vinden massaal (90%) dat er te weinig aandacht en geld naar de problemen gaan. Dat blijkt uit onderzoek van Funda. 86% van de potentiële woningkopers is dezelfde mening toegedaan. 85% van de mensen vindt een aanscherping van het beleid een betere oplossing dan meer geld. Woningzoekers verwachten ook niet dat dit of een volgend kabinet snel beleid zal invoeren dat wél de problemen oplost.

Bouwend Nederland: kabinet lost problemen niet op

Bouwend Nederland vindt de woningmarktmaatregelen die het kabinet presenteert onvoldoende om de problemen van gewone Nederlanders op te lossen en de eigen ambities van dit kabinet waar te maken. Hoewel het goed is dat de woningbouw gestimuleerd wordt zijn de maatregelen niet toereikend om de woningbouw op het benodigde niveau te krijgen. Hier zijn drastischer maatregelen voor nodig zoals het afschaffen van de verhuurdersheffing, en meer geld om de woningbouwproductie te stimuleren op plekken waar dat nu nog niet rendabel is, aldus Bouwend Nederland.

Experts

Het kabinet blijft het antwoord op de grote woningmarktraagstukken voorlopig schuldig, vindt Matthijs Korevaar, universitair docent financiering en woningmarkt aan de Erasmus Universiteit. “Er gebeurt eigenlijk weinig tot niets, is de conclusie”, zegt Korevaar in een analyse op Nu.nl. “Het kabinet maakt jaarlijks 100 miljoen euro vrij om woningbouw te stimuleren, maar dat is een doekje voor het bloeden.”

Ook hoogleraar woningmarkt Peter Boelhouwer van de TU Delft denkt dat het niet genoeg is om de grote uitdagingen op de woningmarkt het hoofd te bieden. “Het is een stap in de juiste richting. Maar volgens een onderzoek van het eigen ministerie is er wel € 13 miljardnodig, en misschien nog wel meer.”

Hypotheekrenteaftrek

Wel staat er volgens Korevaar een opvallend statement in de miljoenennota. “De fiscale bevoordeling van huizenbezit wordt als een van de hoofdoorzaken van de hoge koopprijzen genoemd. Economen zijn het daar al langer over eens, maar het kabinet erkent dus ook zelf expliciet dat het eigen beleid de prijzen fors heeft beïnvloed. Er worden alleen nog geen stappen gezet om het beleid om te gooien.”

De hypotheekrenteaftrek stimuleert mensen de aankoop van hun woning te financieren met schulden, zo staat in de miljoenennota. Dat geeft mensen een prikkel om relatief veel geld te besteden aan wonen. Nederland heeft mede daardoor een relatief hoge hypotheekschuld. Het Centraal Planbureau schat dat de huidige subsidie op het eigenwoningbezit leidt tot ongeveer 14% hogere huizenprijzen.

Adviesorganen pleiten ervoor om de hypotheekrenteaftrek versneld af te schaffen. “De lage rente zorgt ervoor dat die stap ook relatief gemakkelijk kan nu”, aldus Korevaar.