Ruim de helft van de huiseigenaren vindt dat gemeenten niet genoeg doen om voor betaalbare koopwoningen te zorgen. De gemeente Olst-Wijhe scoort volgens huizenbezitters het best met zichtbare woningbouw, terwijl Oisterwijk traag en besluiteloos woonbeleid voert.
Dat blijkt uit een onderzoek van de Vereniging Eigen Huis (VEH) onder ruim 50.000 leden, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart.
Veel huiseigenaren hebben weinig zicht op wat de gemeente doet voor meer betaalbare woningen. En als er in een gemeente wordt gebouwd, is het niet altijd duidelijk om wat voor soort woningen het gaat en of dit betaalbare woningen zijn.
Olst-Wijhe scoort goed, Oisterwijk loopt achter
VEH stelde een lijst op van 277 gemeenten en hoe zij volgens huiseigenaren scoren op woningbeleid. Bovenaan staat de gemeente Olst-Wijhe, die volgens 41% genoeg doet om betaalbare koopwoningen te realiseren.
Daarna volgen de gemeenten Druten, waar 39% vindt dat de gemeente zich genoeg inzet, Hardenberg (36%), Zaltbommel (35%) en Terneuzen (34%). Helemaal onderaan staan Westland (8%), IJsselstein (8%) en Oisterwijk, waar slechts 7% tevreden is over het woonbeleid van de gemeente.
Zichtbaarheid en duidelijke afspraken
Dat Olst-Wijhe het beste scoort van de 277 gemeenten, heeft te maken met zichtbaar woonbeleid en duidelijke afspraken. Huiseigenaren noemen dat er nieuwbouw is, en dat er gebouwd gaat worden voor diverse doelgroepen. De gemeente heeft duidelijke ambities en afspraken met woningbouwverenigingen.
De VEH-leden zien beweging en regie vanuit het gemeentebestuur. Kritiek hebben ze veelal op belemmeringen als stikstof, maar die hebben niet direct te maken met gemeentelijk beleid.
Traag en besluiteloos woonbeleid
Hekkensluiter Oisterwijk schiet duidelijk tekort in woonbeleid, vindt 76% van de ondervraagden uit die gemeente. Inwoners noemen daar vooral het gebrek aan tempo frustrerend. Soms zijn er ‘jarenlange discussies’ over bouwprojecten en trajecten die wel tien jaar duren, zijn enkele reacties die VEH kreeg.
Daarnaast vinden de huiseigenaren in Oisterwijk dat de gemeente besluiteloos beleid voert. Het bestuur verschuilt zich achter projectontwikkelaars of laat de marktpartijen te veel bepalen, waardoor betaalbare woningbouw ondersneeuwt, stellen de huiseigenaren. Hierdoor ligt de focus sterk op dure woningen.
Gemeentelijke belangen botsen met keuzes Rijk
Gemeenten bepalen voor een groot deel hun eigen woonbeleid, maar keuzes van de rijksoverheid zitten die vaak in de weg, concludeert EenVandaag. Ze hebben vaak te maken met de gevolgen van de Omgevingswet.
Dat geven onder meer lokale politici in Zoetermeer aan. Daar is in 2017 besloten tot de bouw van 1700 woningen, waarvan er nog niet 1 is gerealiseerd. Eerst moet er een omgevingsvisie komen, dan een omgevingsplan en daarna deelplannen. Dat zorgt voor vertraging en veel bezwaarprocedures die tot aan de Raad van State zijn behandeld. Die worden vervolgens allemaal ongegrond verklaard, maar dan is er weer jaren vertraging opgelopen, legt een lokale VVD-politica uit.
Woonbeleid gaat mee in stemhokje
Toch maakt het voor het lokale woonbeleid wel degelijk uit wat kiezers stemmen op 18 maart, zegt hoogleraar Huisvestingssystemen Peter Boelhouwer. Politieke partijen zetten lokaal hun stempel op het beleid. “Kies je voor jongeren of ouderen? Kies je voor huidige of toekomstige bewoners? Wat voor type woningen ga je bouwen? Ga je binnenstedelijk bouwen of aan de randen? Dat zijn allemaal keuzes, die worden verschillend gemaakt door politieke partijen.”
En voor veel kiezers is de woningmarkt en vooral de woningnood een thema dat ze meenemen in hun keus bij de gemeenteraadsverkiezingen. Volgens RTL Nieuwspanel is dat vooral voor jongeren belangrijk. Uit een peiling blijkt dat ruim de helft laat meewegen wat een lokale partij zegt te gaan doen voor meer woningen. Onder ouderen spelen vaker zaken als veiligheid en leefbaarheid een rol.
