Vereniging Eigen Huis heeft het meldpunt makelaardij heropend, omdat misstanden bij het kopen en verkopen van woningen volgens de organisatie blijven bestaan. Nieuwe signalen van consumenten en recent onderzoek wijzen erop zelfregulering in de sector tekortschiet.
Volgens Vereniging Eigen Huis ontbreekt het nog altijd aan voldoende transparantie en duidelijke spelregels in het biedproces. Aanleiding voor de heropening van het meldpunt makelaardij is onder meer onderzoek van het consumentenprogramma Radar onder ruim 2.500 mensen die de afgelopen vijf jaar een bod uitbrachten op een woning.
Niet eerlijk en transparant
Uit het onderzoek van Radar blijkt dat 43% van de kopers naar eigen zeggen sturende informatie ontving van een verkoopmakelaar, waarna 64% het bod aanpaste, meestal door het te verhogen of voorbehouden te laten vervallen. In 80% van de gevallen gebeurde dit vóór sluiting van de bieding. Daarnaast vindt 44% van de ondervraagden het makelaarsproces niet eerlijk en transparant. Volgens de vereniging bevestigt dit dat de problemen structureel van aard zijn.
Kritiek op biedprotocol NVM
De afgelopen jaren is ingezet op zelfregulering in de sector, onder meer via afspraken over een uniform en transparant biedproces. De NVM ondertekende deze afspraken niet en koos voor een eigen biedprotocol. Andere woningmarktpartijen hebben daar felle kritiek op geleverd felle kritiek geleverd. Vereniging Eigen Huis stelt dat NVM oude biedpraktijken legitimeert. Volgens Vereniging Eigen Huis schiet dit protocol tekort, omdat het vasthoudt aan open inschrijving. Die methode zou ruimte laten voor het doorspelen van biedingen en het beïnvloeden van kopers. In een recente uitzending van Radar van 23 februari wordt dit volgens de vereniging geïllustreerd.
Politieke druk richting uniform systeem
Ook politiek Den Haag kijkt nadrukkelijk mee. Op 15 januari nam de Tweede Kamer unaniem de motie-Mooiman aan, waarin de regering wordt opgeroepen om samen met betrokken partijen te komen tot een uniform en transparant biedproces. Mocht dat niet lukken, dan volgt mogelijk wetgeving. Met het aantreden van een nieuw kabinet roept Vereniging Eigen Huis op om minimale eisen aan het biedproces wettelijk vast te leggen, inclusief gecertificeerde biedsoftware en onafhankelijk toezicht met sanctiemogelijkheden.
Breder debat over transparantie
De discussie over transparantie speelt breder in de vastgoedsector. In een artikel van Vastgoedmarkt februari stelt hoogleraar Tom Berkhout dat het ‘een mythe’ is dat de vastgoedmarkt transparant is. “Niemand behalve makelaars en verhuurders heeft zicht op de prijsvorming”, zegt hij. Volgens Berkhout is gebrek aan transparantie deels inherent aan de markt en zelfs een verdienmodel.
Jeroen Lokerse, ceo van Colliers, plaatst daar kanttekeningen bij. Hij stelt dat Nederland internationaal juist tot de meest transparante vastgoedmarkten behoort en dat het debat eerder wijst op een vertrouwenskwestie dan op een gebrek aan data. “Er is niet zozeer een transparantieprobleem, maar eerder een gebrek aan vertrouwen,” aldus Lokerse in hetzelfde artikel.
