Steeds meer warmtepompen bij woningen
Warmtepompen zorgen voor een klein maar stijgend aandeel in hernieuwbare energie.

Het aantal warmtepompen in Nederland stijgt sterk. In 2021 zijn er 368.000 nieuwe warmtepompen geïnstalleerd, bijna 50% meer dan een jaar eerder. De meerderheid, 325.000 stuks, kwam bij woningen te staan. Nederland telt nu 1,3 miljoen warmtepompen, waarvan 70% in huishoudens.

Dit meldt het CBS naar aanleiding van de publicatie Hernieuwbare energie in Nederland 2021. Volgens de Vereniging Warmtepompen, de branchevereniging van leveranciers, zet die stijging dit jaar verder door.

Voorzitter Frank Agterberg zegt in RTL Nieuws dat er dit jaar tot en met augustus al 84% meer warmtepompen zijn verkocht dan dezelfde periode een jaar eerder. Het hadden er nog meer kunnen zijn als er geen tekorten aan materialen – vooral chips – en monteurs waren geweest.

Tekst loopt door onder de afbeelding

© CBS

Ook in bestaande woningen

Aanvankelijk werden warmtepompen vooral in nieuwbouwwoningen geïnstalleerd. Sinds 1 juli 2018 mogen nieuwe woningen in principe niet meer op het gasnet worden aangesloten. Maar door de hoge gasprijs stijgt de vraag naar warmtepompen sinds december vorig jaar, en worden ze ook steeds vaker in bestaande woningen geïnstalleerd, aldus Agterberg.

Hij verwacht dat vanaf 2026, wanneer er bij vervanging van een gasketel alleen nog hybride of volledig elektrische warmtepompen mogen worden geïnstalleerd, er minimaal 200.000 warmtepompen per jaar bij komen. De branche zal er volgens hem in slagen om van 2022 tot en met 2024 zo’n 125.000 warmtepompen in de bestaande bouw te leveren.

Prijsplafond

Maar op korte termijn kunnen deze cijfers er anders uitzien: vergelijkingssite Slimster berekende vorige week dat door het ingevoerde prijsplafond op energietarieven een warmtepomp in de komende periode duurder is dan een cv-ketel. Reden genoeg voor huishoudens om hun aanschaf uit te stellen.

Omkeerbare airco’s

Een warmtepomp kan warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater halen. Hiervoor gebruikt de pomp stroom, maar veel minder dan bij elektrisch verwarmen zonder warmtepomp.

De Vereniging Warmtepompen gaat in haar cijfers uit van zogeheten buitenlucht- en bodemgekoppelde warmtepompen. Het CBS rekent in zijn totaalcijfers ook lucht-lucht warmtepompen mee. Deze staan ook wel bekend als (omkeerbare) airco’s. Ze benutten buitenluchtwarmte en geven deze af aan een luchtverwarmingssysteem.

Tekst loopt door onder de afbeelding

© CBS

De meeste warmtepompen die bij woningen staan benutten buitenluchtwarmte en geven deze af aan een luchtverwarmingssysteem. Deze buitenlucht-lucht warmtepompen zijn ook bekend als omkeerbare airco’s. In 2021 waren er 636.000 van dit type warmtepompen bij woningen, 67% meer dan een jaar eerder. Airco’s die enkel bedoeld zijn voor koelen (zoals mobiele airco’s) vallen hier niet onder.

Daarnaast stonden er vorig jaar 206.000 warmtepompen bij woningen die buitenluchtwarmte afgeven aan een verwarmingssysteem op basis van water. Dit is 29% meer dan in 2020. De overige 98.000 warmtepompen bij woningen benutten energie uit de bodem, dit is 25% meer dan een jaar eerder.

Eindverbruik hernieuwbare energie

De in totaal 1,3 miljoen warmtepompen (dus in woningen en in utiliteitsgebouwen) waren goed voor 6% van het eindverbruik van hernieuwbare energie. De meeste hernieuwbare warmte wordt geproduceerd met buitenlucht-water warmtepompen, aldus het CBS. Aangezien in 2021 het aandeel hernieuwbare energie op 12% lag van het totale energieverbruik in Nederland, zorgden warmtepompen voor 0,7% procent van het totale energieverbruik.