Ondernemen is voor hem een vorm van vrijheid. Tegelijkertijd weet voorzitter Michaël van Straalen van MKB-Nederland uit ervaring dat het runnen van een eigen bedrijf een enorme verantwoordelijkheid met zich meebrengt. In gesprek met Vastgoed houdt hij een pleidooi voor samenwerking. Daar moeten makelaars – net als andere MKB’ers – meer oog voor hebben. “Dingen veranderen zo snel dat je nooit alle kennis en competenties zelf aan boord kunt hebben.”
Ondernemen is voor Michaël van Straalen, voorzitter MKB-Nederland, een vorm van vrijheid. Tegelijkertijd weet voorzitter Michaël van Straalen van MKB-Nederland uit ervaring dat het runnen van een eigen bedrijf een enorme verantwoordelijkheid met zich meebrengt. In gesprek met Vastgoed houdt hij een pleidooi voor samenwerking. Daar moeten makelaars – net als andere MKB’ers – meer oog voor hebben. “Dingen veranderen zo snel dat je nooit alle kennis en competenties zelf aan boord kunt hebben.”
Michaël van Straalen is een bèta met een passie voor taal. Tijdens zijn studie Nederlandse taal en letterkunde, startte hij een technisch bureau. Zijn vader had geopperd dat hij wat moest bijverdienen vanwege de hoge studiekosten. Een jaar later stopte hij met studeren. “Als ondernemer werden me dingen gegund. Dat heb ik altijd als heel waardevol ervaren.” Terugkijkend op de vijfendertig jaar dat hij zelf ondernemer was, vond hij het heerlijk om met strategie bezig te zijn, de koers uit te stippelen en uit te voeren.
U bent ruim dertig jaar ondernemer geweest … is er veel veranderd in de loop der jaren?
“Toen ik begon werden mij dingen gegund. Ik ging langs de deuren van bedrijven om te vragen of zij werk voor me hadden. Dat gunnen vind ik belangrijk. Maar in die vijfendertig jaar dat ik zelf actief ondernemer ben geweest, is dit veranderd. Ik heb dat gunnen zien veranderen in een veel hardere manier van zaken doen. Er kwamen nieuwe generaties die de bedrijven overnamen en je kreeg andere partijen tegenover je. Vaak met een ander opleidingsniveau en anders acterend. Het draaide opeens om vijf procent kostenreductie op inkoop. Dan ben je als toeleverancier aan de beurt; dan komt het uit jouw portemonnee. Ik heb die verharding meegemaakt. Maar de laatste tijd zie ik gelukkig – zeker ook bij jonge ondernemers – dat het gunnen weer echt een rol speelt. En een ander markant verschil tussen toen en nu is dat er indertijd heel weinig informatie met elkaar werd uitgewisseld.”
Dat is nu anders?
“Ondernemerschap vandaag ís samenwerken. Een van de sleutelcompetenties die je nu moet hebben – naast verantwoordelijkheid nemen en zorgen voor je medewerkers – is dat je in een veel bredere context in samenwerkingsverbanden kan denken. Ik vind dit een markant verschil dat zichtbaar is geworden in de afgelopen jaren. Dingen mét elkaar doen heeft een veel grotere rol gekregen in het spel met concurrenten. Samen kom je verder …”
Op een ander niveau gunnen dus…
”Ja, het is weer gunnen, maar op een andere manier. Ook in de volle wetenschap dat dingen zo snel veranderen dat je niet alle kennis en kwaliteiten en competenties zelf aan boord kunt hebben. Dus je moet wel. Het gaat dan niet alleen om samenwerking met je eigen medewerkers, maar ook met je omgeving. Ik vind de betrokkenheid van ondernemers met hun directe omgeving – zeker MKB-ondernemers – de laatste jaren echt heel goed zichtbaar.”
Komt die samenwerking echt goed op gang?
“Ik vind van wel. We kennen natuurlijk de grote bedrijven, denk aan Philips in Eindhoven, die met open innovatie begon. Vandaag de dag zien we die open innovatie, die open houding en samenwerking, ook bij de zelfstandige ondernemers. Bij zzp’ers. Je ziet het op alle niveaus vorm krijgen. Sterker nog: het is er al en ik vind dat goed.”
Vindt u dat makelaars daar ook genoeg oog voor hebben?
“Er zitten meerdere aspecten aan deze trend. Het gaat onder meer om het samenwerken in je organisatie met medewerkers. Ik ben ervan overtuigd dat makelaars dat doen, je kunt het als makelaar niet alleen. Daarnaast speelt ook de context van maatschappelijke verantwoordelijkheid. Wat is mijn rol als onderneming in de samenleving? Wat voor rol wil ik daar spelen? Ondernemers zijn er mee bezig, makelaars ook. Wat daarnaast nog speelt is het ‘collegiaal ondernemerschap’; met andere ondernemers bouwen aan iets wat je belangrijk vindt. Daar is de makelaardij over het algemeen gesproken goed in. Neem het collegiaal aanbieden van een pand, dat is al jaar en dag het geval. Met elkaar naar nieuwbouw kijken en zien hoe je als collectief met een aantal makelaars nieuwbouw aan de man kan brengen. Dat gebeurt al jaren.”
Vastgoed deed recent onderzoek naar verdienmodellen van makelaars: verdienmodellen waarbij sprake is van samenwerking met andere partijen, komen nog weinig voor.
“Zeker. Maar ik ben ervan overtuigd dat deze hand over hand zullen gaan toenemen. Al is het maar omdat de consument dankzij de virale technologie die nu voorhanden is, zich op een volstrekt andere manier gaat gedragen. Anders dan ze gisteren deden of vandaag aan het doen zijn. En dat betekent ook dat het courtagemodel onder druk komt te staan. Het is een ingewikkelde vorm van ondernemerschap. Immers, als de markt daalt, zou je eigenlijk behoefte hebben aan een hogere courtage, maar die wordt je niet gegund. En als de markt groeit, dan groeien de bomen tot aan de hemel. Daar is geen bestendige lijn in te ontdekken. Er is alle reden om heel kritisch te kijken naar je eigen verdienmodellen. Neem de klant als vertrekpunt. En vergeet niet, alles is transparant in de digitale wereld. Niet alleen het woningaanbod. Diezelfde transparantie zorgt ervoor dat consumenten kunnen zien wat je prestaties zijn als makelaar. Dat betekent dat de beoordeling van jouw diensten in feite buitengewoon vluchtig is. Wat je vandaag goed doet, kun je morgen verkeerd doen en heb je overmorgen bij wijze van spreken geen werk. Zo snel en transparant is de wereld dus. Ook als het gaat om de kwalitatieve prestatie.”
Die transparantie over prestaties, is dat in uw optiek belangrijker dan de openheid over de verdienmodellen?
“Nee, het is beide belangrijk. Zoals we het net over vrijheid en verantwoordelijkheid hadden, zo horen het verdienmodel en de kwaliteit ook bij elkaar. Een verdienmodel dat uit de pas loopt ten opzichte van de kwaliteit is kansloos en andersom net zo: een verdienmodel dat tekortschiet terwijl de kwaliteit extreem goed is, laat kansen liggen. Er zal altijd een balans moeten zijn tussen die twee grootheden. Dat vind ik een mooie uitdaging.”
Tijdens een interview in 2014 zei u over de woningmarkt: het is tijd om in te stappen. Wat zou nu uw boodschap zijn?
“Vooral blijven kopen. We hebben nu een situatie die zich in 2014 al aandiende: 2014 was eigenlijk de bodem van de markt. Maar we zagen nog iets gebeuren. We zagen de inflatie en de rente afnemen en dat maakte het een heel interessant moment om te gaan kopen. Dat blijft het voorlopig wel. De inflatie blijft nog wel een tijdje laag en de rente ook. Beide zullen weer een keer gaan stijgen, maar voor het komend jaar zou mijn boodschap zijn: blijf investeren in woningen. Maar daar hoort nog wel iets bij. Dat is de mogelijkheid om je woning te verduurzamen, energiezuiniger te maken. Je kunt voor relatief weinig geld effectieve middelen krijgen, voor een energiezuiniger en comfortabeler huis.”
Critici zeggen dat we weer een bubbel aan het creëren zijn.
“Dat mogen ze zeggen. Maar als je vandaag koopt en je zet de rente twintig of dertig jaar vast, dan komt de bubbel niet bij jou tot uitbarsting.”
