De reacties op de woningmarktplannen in het coalitieakkoord zijn wisselend. Marktpartijen zijn positief over het plan om sneller en makkelijker woningen te realiseren, maar plaatsen ook kanttekeningen, vooral over geld. Hoe gaat het kabinet-Jetten straks alle plannen betalen?
Wonen is een belangrijk thema in het coalitieakkoord dat D66, CDA en VVD afgelopen week presenteerden. Veel was al bekend uit het tussenverslag, waarmee partijleiders Rob Jetten (D66) en Henri Bontenbal (CDA) eind vorig jaar kwamen. De nadruk ligt, net als in voorgaande kabinetten op bouwen en dan met minder regels en belemmeringen (zie kader). De coalitie zet hiermee veel eerder beleid voort, met een aantal nieuwe elementen.
De reacties op de woningmarktplannen uit het coalitieakkoord dat D66, CDA en VVD vorige week presenteerde, zijn gemengd. Minder regels en meer bouwen, zien veel marktpartijen als gunstige punten. Maar kritiek is er zeker ook, bijvoorbeeld op de betaalbaarheid van alle plannen en het oplossen van hypotheekkwesties.
NVM: snelheid uitvoering is een aandachtspunt
Makelaarsvereniging NVM is overwegend positief over het akkoord. “Het ademt de urgentie waar NVM al langer op aandringt”, schrijft de vereniging. Vereenvoudiging van regelgeving sluit aan bij een oproep van NVM tot minder regels. Ook meer bouwen en nieuwe woonvormen voor senioren juicht de vereniging toe.
Wel noemt NVM als aandachtspunt dat een nieuwe regering de plannen nu ook snel gaat uitvoeren om de wooncrisis op te lossen. Ook wil de vereniging dat de regering Nederland weer interessant maakt voor investeerders, schrijft NVM: “Het investeringsklimaat is nu nog een remmende factor.”
De Hypotheekshop: woningmarkt gaat verder vastlopen
Kritischer is De Hypotheekshop. De coalitie maakt de belofte ‘Aan de slag’ nog niet waar als het gaat om de woningmarkt, zegt productmanager Martin Hagedoorn in Infinance. De Hypotheekshop vindt dat hypotheekproblemen niet goed worden aangepakt.
Extra beperkingen op aflossingsvrije hypotheken remmen de doorstroming, zegt Hagedoorn. Mensen gaan hierdoor minder snel verhuizen. Ook met de hypotheekrenteaftrek voorziet hij problemen. De chaos hierin lijkt vooruitgeschoven te worden. Rond 2031 loopt voor de eerste groep huiseigenaren de 30-jaarsperiode van renteaftrek af. Hagedoorn: “Omdat het ‘aftrekverleden’ onvoldoende is vastgelegd, ontstaan straks grote problemen bij verhuizen of verbouwen.” Hij denkt dat de woningmarkt verder vastloopt als een nieuw kabinet deze twee hypotheekknelpunten niet oplost.
WoningbouwersNL: geld en gezond investeringsklimaat nodig
Het akkoord voorziet in flinke stappen om woningbouw vlot te trekken en dat is positief, zegt WoningbouwersNL. De branchevereniging voor woningbouwers ziet dat het kabinet inzet op meer bouwen, betaalbaar wonen, kortere procedures en minder regels. Ook is er aandacht voor randvoorwaarden als netcongestie en voor infrastructuur.
Maar de vereniging plaatst ook kanttekeningen. De belangrijkste: geld. Volgens WoningbouwersNL wordt de benodigde €3 tot €5 miljard die nodig is voor de bouw van 100.000 woningen niet gehaald. Daarnaast zet de vereniging vraagtekens bij de betaalbaarheidseisen en bij het investeringsklimaat. Kapitaal is er genoeg, maar investeerders hebben duidelijke spelregels nodig voor ze bereid zijn om in te stappen. WoningbouwersNL komt dan ook met 6 acties rondom regelgeving en financiering.
IVBN: onvoldoende geld voor aanpak woningnood
Volgens IVBN, de branchevereniging van vastgoedinvesteerders in Nederland, moeten er meer structurele investeringen komen in woningbouw. De ambities in wonen en bouwen zijn positief, maar er is te weinig geld voor aanpak van de woningnood en voor het realiseren van meer leefbare wijken, aldus de vereniging.
Daarnaast richten de plannen zich vooral op betaalbare koopwoningen, ten koste van middenhuur. Dat segment is juist belangrijk om de woningnood te verlichten. “De aanpak van de woningnood én het investeren in duurzame, leefbare wijken en steden vraagt om structurele investeringsruimte voor woningen, kantoren, winkels en logistiek vastgoed”, zegt voorzitter Wim Wensing van IVBN. “Maar van de maatregelen die nodig zijn om de markt meer en versneld te laten investeren, zien we helaas erg weinig terug.”
Vereniging Eigen Huis: positief voor woningbezitters
Vereniging Eigen Huis (VEH) vindt het akkoord goed nieuws voor de woningbezitter. Zo blijven de partijen inzetten op een hoge bouwambitie met twee derde betaalbare nieuwbouw waarvan 25% betaalbare koop. De hypotheekrenteaftrek blijft bestaan om de woonlasten betaalbaar te houden. Wel wil VEH nog antwoorden op cruciale vragen, over bijvoorbeeld de toekomst voor zonnepanelen, funderingsproblematiek en biedingspraktijken van makelaars.
NHG: blij met verduurzaming van woningen met laag label
Nationale Hypotheek Garantie (NHG) is blij dat de verduurzaming van woningen met een E, F of G label op de agenda staat. Huurwoningen met een slecht label moeten voor 2029 duurzaam zijn. Het kabinet moet vol inzetten op het verduurzamen van huizen met een label E. F of G naar minimaal C, zegt Roald van der Linde van NHG. Dit voorkomt een tweedeling op de huizenmarkt waarbij mensen met een slecht label zitten opgezadeld met hoge kosten, terwijl anderen met een duurzaam huis de woonlasten juist zien dalen, aldus Van der Linde.
Vastgoedbelang: geen aandacht voor box 3
Al een tijd hamert Vastgoedbelang op verlichting van belastingmaatregelen in box 3, maar dat is in het coalitieakkoord geen onderwerp. De branchevereniging voor de private verhuursector is daar teleurgesteld over. “Mede door de hogere box 3‑belasting op basis van fictieve rendementen, valt voor verhuurders de belastingdruk vaak hoger uit dan de netto huurinkomsten”, schrijft de vereniging. Wel is Vastgoed Belang optimistisch over versoepeling van de middenhuurregulering en het stimuleren van een betere benutting van de bestaande woningvoorraad.
_____________________________________________________________________
Coalitieakkoord: bouwen, minder regels en behoud renteaftrek
De belangrijkste punten uit het coalitieakkoord op het gebied van de woningmarkt:
• Dertig nieuwbouwlocaties, verspreid over Nederland
De partijen willen dat er dertig grootschalige nieuwbouwlocaties door heel Nederland bij komen. Nieuwe wijken, maar ook nieuwe steden. Het rijk moet hierbij nadrukkelijker de regie nemen. Inzet op meer woningen is hard nodig, want volgens het CBS is vorig jaar voor het derde jaar op rij het aantal opgeleverde woningen gedaald.
• Minder regels en kortere bezwaarprocedures
De coalitie wil af van belemmerende bezwaarprocedures en ingewikkelde regels. Ze wil mogelijkheden voor optoppen en woningsplitsen eenvoudiger maken. De partijen willen de mogelijkheden beperken om bezwaar- en beroepsprocedures tegen woningbouw te voeren. Daardoor kunnen bezwaren bijvoorbeeld niet meer gestapeld worden. Hierdoor komen bouwprojecten minder snel stil te liggen, is de gedachte.
• Focus op betaalbaarheid; hypotheekrenteaftrek blijft
In het tussentijdse verslag van Jetten en Bontenbal uit december werd nog gesproken over afbouw van hypotheekrenteaftrek, met een compensatie via de inkomstenbelasting. Maar met het aanschuiven van de VVD bij de besprekingen, is dat van tafel: de aftrek blijft. Dit is onderdeel van een breder pakket aan maatregelen waarmee de partijen wonen betaalbaar willen houden, met passende woonvormen voor bijvoorbeeld senioren en studenten.
Lees hier het volledige coalitieakkoord
