Betekent het einde van de crisis, ook het einde van de zelfbouw?, luidde het gespreksthema. Als gesprekspartners schoven aan Marcel Kastein, directeur van adviesbureau De Regie, architect John Zondag en Jacqueline Tellinga, gebiedsontwikkelaar van de gemeente Almere en lid van het landelijk Expertteam eigenbouw. Over of het niet van de zotte is dat mensen in Amsterdam-Noord bij het zelfbouwproject Buiksloterham al weken kamperen om er een kavel te bemachtigen, waren de drie gasten het meteen eens. Veel keus hebben ze niet. In Amsterdam is dat de enige manier om een eigen kavel te pakken te krijgen, resumeerde Kastein, die zelf veel zelfbouwers begeleidt. Dat het ook heel anders kan, toont Almere. Die gemeente geeft particuliere zelfbouwers alle ruimte.
Maatschappelijke tendens
Tellinga stelde ook vast dat zelfbouw geen hype meer is, maar inmiddels een reguliere bouwstroom in de Nederlandse bouwproductie. Elke burger in je gemeente is een potentiële gegadigde om dit te kunnen gaan doen, hield ze bestuurders van andere gemeenten voor. Het zelf allemaal willen regelen, zonder grote instituties erbij, lichtte Zondag de motivatie van zelfbouwers toe. Hij is betrokken bij het Buiksloterham-project: Het is onderdeel van een maatschappelijke tendens naar een veel kleinschaligere organisatie van onze maatschappij. Toch vroegen de drie sprekers zich af of de zelfbouwtrend door gemeenten niet weer de kop wordt ingedrukt nu de crisis voorbij is. Kastein: Het is interessant om te zien of gemeentebestuurders die de afgelopen jaren uit pragmatisme zeiden dat ze alles voor de burger zouden doen, zich daar aan blijven houden of dat ze nu toch voor de makkelijke weg kiezen en weer contracten gaan afsluiten met grote partijen.
Deadline
Volgens de drie BNR-gasten speelt de overheid dus een sleutelrol bij het ervoor zorgen dat er wel voldoende kavels voor zelfbouwers zijn. En wel door aan grote ontwikkelaars en corporaties een deadline te stellen voor de termijn waarbinnen grond waar ze een optie op hebben, moet zijn bebouwd. Zondag: Sommige grote partijen zijn na tien en soms 20 jaar nog steeds niet aan het ontwikkelen. Voor zulke grote partijen zou het zo moeten zijn dat als ze binnen bijvoorbeeld drie jaar geen concreet plan hebben, hun claim op zon kavel wordt doorgeschoven naar partijen als zelfbouwers die binnen drie jaar wel instaat zijn een huis te bouwen.
Symbiose
Veel lastiger is ingrijpen door de overheid als grond eigendom is van een ontwikkelende partij. Tellinga riep in dit verband Den Haag op voor het hele land eerst ook in kaart te brengen hoeveel grond er landelijk in eigendom is van ontwikkelaars: Het zou ook voor de Tweede Kamer niet slecht zijn daar een goed beeld van te krijgen en hoe precies de contracten eruit zien die daar achter schuil gaan. Daarna kunnen we als overheid, landelijk en lokaal, bekijken hoe we de zaak weer aan de praat krijgen. Volgens de Almeerse gebiedsontwikkelaar is het daarbij vooral voor ontwikkelende partijen met grond de truc om een symbiose te bereiken met gemeenten en zelfbouwers, zodat er voor die laatsten voldoende kavels komen. Bron: bouwendnederland.nl
