Boekhandel in kerk

Er is in Nederland een run op leegstaande kerken. Zoveel zelfs, dat de vraag het bruikbaar aanbod inmiddels ruim overstijgt, aldus Mickey Bosschert van Reliplan, in een interview met Trouw. Desondanks is er nog steeds veel leegstand van kerken.

Er is in Nederland een run op leegstaande kerken. Zoveel zelfs, dat de vraag het bruikbaar aanbod inmiddels ruim overstijgt, aldus Mickey Bosschert van Reliplan, in een interview met Trouw. Desondanks is er nog steeds veel leegstand van kerken.

Reliplan is een makelaardij die bemiddelt bij de koop en verkoop van kerkelijk en maatschappelijk vastgoed. “We worden plat gebeld, maar kunnen helaas niet iedereen aan een passende kerkruimte helpen. Er staan bij ons 2.500 partijen ingeschreven, die op zoek zijn naar een leegstaand religieus pand. Dat varieert van kerkgenootschappen tot ICT-bedrijven.” Alleen al in Amsterdam zijn volgens haar meer dan 41 kerkgenootschappen op zoek naar een ruimte. 

900 kerken opnieuw in gebruik

De overgenomen kerken worden allang niet meer door enkel een ander kerkgenoootschap in gebruik genomen. De gebouwen dienen nu ook vaak al kantoor, museum, evenementenhal, kinderdagverblijf, boekhandel, gezondheidscentrum, tandartspraktijk, yogacentrum of worden omgebouwd tot (senioren)appartementen. In haar 25 jaar bestaan heeft Reliplan ruim 900 kerken een nieuwe bestemming gegeven. Bosschert: “De vraag is vandaag de dag onverminderd groot.”

Veel leegstand

Ondanks de groeiende vraag aan leegstaande kerken, is er sprake van flinke leegstand. Want de meeste leegstaande kerken kunnen niet worden gered, waarschuwden stichting Kerkelijk Waardebeheer, kerkverzekeraar Donatus en kunsthistoricus Herman Wesselink in Trouw. “Aan de vraag ligt het niet”, zegt Bosschert. Bosschert: “De zoektocht naar de juiste kerk is lastig, doordat bepaalde behoeftes vaak niet aansluiten bij de beschikbare locaties. Soms valt de bereikbaarheid tegen of blijkt het bouwkundig niet naar smaak. Het is een heel proces.” Daarbij blijken vaak de budgetten niet toereikend om het pand naar wens te verbouwen.

Gemeentelijke visie ontbreekt vaak

Senior advisor erfgoed bij de rijksoverheid, Hans Magdelijns, herkent hierin inderdaad een reden voor de leegstand, maar benadrukt ook dat de meeste gemeenten nog geen idee hebben hoe ze moeten omgaan met dit vastgoed. Een gemeente kan bijvoorbeeld het gebouw aankopen, de regie bij een herbestemming op zich nemen of als bemiddelaar optreden. Die laatste rol neemt de rijksdienst steeds vaker op zich. “En met succes”, vertelt Magdelijns. “De mogelijkheden om een leegstaande kerk opnieuw tot leven te brengen zijn dan ook nog lang niet uitgeput.”

Oorspronkelijke bestemming eerst

Toch zijn het met name kerkgenootschappen die op zoek zijn naar een nieuwe ruimte. Zij maken bij Reliplan als eerste kans op een leegstaande kerk. “Door hen voorrang te geven, proberen we de kerk voor het oorspronkelijke doel te behouden.”              

Bron: Trouw