Mensen die in een bepaald opzicht op elkaar lijken, maken vaak dezelfde keuze waardoor ze clusteren in de ruimte. De kennis over welke soort onder welke omstandigheden de andere soort opzoekt, is vanuit diverse invalshoeken samengebracht in de publicatie Soort zoekt soort. De afgelopen jaren was er vooral belangstelling voor etnische clustering en segregatie. Inkomensniveau en opleiding spelen echter een steeds grotere rol in onze locatiekeuze. Veelverdieners wonen het liefst naast elkaar. Ruimtelijke clustering van talent en inkomen is volgens economen goed voor onze welvaart. Maar de keerzijde is dat het ook leidt tot clustering van armoede en kwetsbaarheid. Sociaal-economische scheidslijnen worden steeds zichtbaarder in Nederland.
Overheidsbeleid
Overheidsbeleid in Nederland is er van oudsher op gericht om economische en sociale gelijkheid binnen Nederland te bevorderen. Denk aan het plaatsen van overheidsdiensten in krimpregios of stadsvernieuwing in achterstandswijken. Maar hoe maakbaar is Nederland? Moeten we investeren in mensen of in locaties? En leidt samen wonen tot samen leven? Dit zijn enkele belangrijke kennisvragen die in deze publicatie aan bod komen.
Stad wint, regio verliest
Een onderzoek in deze publicatie laat bijvoorbeeld zien hoe de stad wint en de regio verliest: jongeren en hoger opgeleiden concentreren zich in dichtbevolkte steden, waar ze fors meer verdienen dan met vergelijkbare banen elders. Bovendien worden ze sterk aangetrokken door het uitgebreide aanbod van winkels, restaurants, theaters en musea in steden. Dit gaat ten koste van andere gemeenten in Nederland: de stad wint, terwijl de regio verliest. Maar ook binnen florerende steden nemen de ruimtelijke verschillen toe. Zo is in Amsterdam het verschil tussen het gebied binnen en buiten de ring de laatste jaren veel groter geworden.
Beperkt effect krachtwijkenbeleid
Een ander onderzoek toont aan dat het recente krachtwijkenbeleid slechts een zeer beperkt effect heeft gehad; nogal wat oorspronkelijke bewoners met de laagste inkomens vertrokken naar andere arme wijken terwijl het contact tussen oude en nieuwe bewoners van de opgeknapte wijken doorgaans beperkt is. Het belang van deze en andere vormen van ruimtelijke clustering tegen de achtergrond van de huidige decentralisatie van beleid naar lagere overheden (met name van Rijk naar gemeenten) worden besproken in de publicatie.
