Starters vallen tussen wal en schip
Doordat jonge potentiële koopstarters meer en meer te maken hebben gekregen met flexibele arbeidscontracten, is het lastiger geworden om snel na het vinden van een eerste baan ook de gewenste woning te betrekken. Dat komt doordat de door hun gewenste woonkwaliteit die past bij hun huishoudinkomen vooral te vinden is in de koopsector en niet in de huurwoningvoorraad. Zonder een vast en stabiel inkomen is het lastig om een hypotheeklening te krijgen en daardoor zijn flexwerkers afhankelijk van het aanbod in de huursector. Platform31 concludeert zelfs dat potentiële koopstarters door een gebrekkig aanbod van kwalitatief goede huurwoningen tussen wal en schip vallen (Jonker-Verkaart & Wassenaar, 2015). Hun inkomen is immers gemiddeld genomen hoger dan het maximale inkomen voor de sociale huursector. Hierdoor zijn deze toekomstige starters aangewezen op het zeer beperkte aanbod van de private verhuurders.
Flexwerk versus vast contract
Dat het voor werkende huishoudens met een flexibel inkomen moeilijker is geworden om een woning te kopen blijkt ook uit recent onderzoek over de positie van flexwerkers en ZZPers op de woningmarkt (Dol et al., 2014). De kans dat jonge flexwerkhuishoudens een koopwoning kunnen kopen ligt flink lager dan die voor starters met een vast contract (46% versus 80%). Onderstaande grafiek laat zien dat deze mismatch de afgelopen jaren invloed heeft gehad op het aandeel eigenwoningbezit naar leeftijdscategorie. Vanaf 1986 tot 2009 neemt het eigenwoningbezit in alle leeftijdscategorieën toe, maar tussen 2009 en 2012 is het aandeel afgenomen bij de jongste huishoudens; zij kozen de laatste jaren blijkbaar meer voor huren dan voor kopen. Voor het daarop volgende cohort (30 tot 35 jaar) nam het woningbezit nog wel toe. Voor de huishoudens tussen de 35 en 45 jaar is het eigenwoningbezit min of meer gelijk gebleven.
Bron: Ministerie BZK/Cijfer Wonen en Bouwen 2013
Aankoop eerste eigen woning later in levenscyclus
Rabobank denkt dat deze ontwikkelingen deels conjunctureel bepaald zijn en daardoor niet door te trekken naar het volgende decennium. Maar uiteindelijk verschuift de aankoop van de eerste eigen woning wel naar een iets later moment in de levenscyclus. Door de stijging van het opleidingsniveau betreden twintigers later de arbeidsmarkt. Door de flexibilisering van de arbeidsmarkt laat een vast contract daarnaast iets langer op zich wachten. De koopstarter in 2025 zal daardoor naar verwachting vaker een jonge dertiger zijn dan een oude twintiger.
Dit is slecht één alinea uit de gehele themapublicatie. Lees het volledige rapport hier.
