De gemiddelde betaalbaarheid van woningen is verbeterd, maar het is geen rooskleurige situatie voor alleenstaande starters, stelt Calcasa. Sinds de top van de markt halverwege 2008 daalde de gemiddelde woningwaarde met 7,7%. Tegelijkertijd verbeterde de betaalbaarheid met 24,6%. In dit kwartaal wordt gemiddeld 21,0% van het netto maandinkomen uitgegeven aan netto woonlasten. Levert deze forse verbetering van de betaalbaarheid in de afgelopen vier jaar ook een gunstiger koopperspectief op voor bepaalde huishoudensgroepen? De gemiddelde betaalbaarheid van een bestaande koopwoning is verbeterd, maar de regels voor het verstrekken van een hypotheek zijn aangescherpt en bepaalde hypotheekvormen zijn beperkt. Zo zijn de regels omtrent de aflossingsvrije hypotheek en de loan-to-value en loan-to-income regels aangescherpt.
Calcasa onderzocht per huishoudenstype en per leeftijdscategorie welk bedrag er maximaal geleend kan worden, wat daar maximaal voor gekocht kan worden en welk deel van het beschikbare aanbod daarvoor in aanmerking komt per provincie. Dit levert een aantal interessante uitkomsten op. Zo blijkt uit de analyse dat jonge alleenstaande starters in de leeftijd 25 tot 30 jaar slechts voor 6% van de voorraad bestaande koopwoningen in aanmerking komen. Bij meerpersoonshuishoudens ligt dit percentage boven de 60%. Momenteel kan een alleenstaande man uit die leeftijdscategorie slechts kiezen uit 10% van alle te koop staande woningen en een alleenstaande vrouw uit 8%. In de leeftijdsgroep 30 tot 35 jaar verbetert de situatie van de alleenstaande licht, maar het verschil met de meerpersoons-huishoudens blijft zeer groot: 15% versus 78%.
Alleenstaande huizenkoper in veel provincies nauwelijks keus
Er zijn grote verschillen te zien in wat een huishouden kan kopen per provincie. Dit wordt veroorzaakt door de samenstelling van de woningvoorraad en de verschillen in gemiddeld inkomen per provincie. Zo komen alleenstaanden voor minder dan 5% van de voorraad bestaande koopwoningen in aanmerking in maar liefst vijf provincies: Overijssel, Flevoland, Gelderland, Zeeland en Limburg. In Utrecht en Groningen ligt dit percentage nog net boven de 5%.
Conclusie
Eenpersoonshuishoudens hebben dus weinig keuzevrijheid als het bestaande koopwoningen betreft. Ter illustratie: in de provincie Gelderland staat in 134 van de 260 wijken geen enkele betaalbare woning te koop voor eenpersoonshuishoudens. Ook nieuwbouwwoningen bieden weinig mogelijkheden aangezien het aanbod hiervan kleiner is en de prijs gemiddeld hoger ligt dan die van een bestaande koopwoning. Wel is het zo dat corporaties tegenwoordig woningen in het goedkopere segment aanbieden met een kortingsregeling ten aanzien van de initiële aanschaf. Een laatste oplossing is een woning huren en sparen voor een bestaande koopwoning.
