Om de aanpak van illegale hotels eenvoudiger te maken, gaat de gemeente Amsterdam een meldplicht invoeren voor inwoners die hun huis aan toeristen verhuren.
Om de aanpak van illegale hotels eenvoudiger te maken, gaat de gemeente Amsterdam een meldplicht invoeren voor inwoners die hun huis aan toeristen verhuren. Vanaf 1 oktober moeten deze Amsterdammers zich verplicht registeren bij de gemeente. Wie dat niet doet, riskeert een boete die kan oplopen tot 20.500 euro.
Airbnb
Amsterdam worstelde de laatste jaren met de ogenschijnlijk onstuitbare opmars van huizenverhuursites. Met name Airbnb is populair. Volgens cijfers van Airbnb uit februari, heeft het bedrijf 31.000 actieve verhuurders in Nederland. Het gemiddelde huurinkomen ligt op 6.000 euro per jaar; een kleine groep verhuurders verdient veel meer aan hun accommodatieverhuur. En waar in 2012 nog 75 duizend mensen een verblijf in Nederland via Airbnb boekten, waren er dat in 2016 al 1,4 miljoen. Met die explosieve groei is ook het aantal klachten rap toegenomen. Centrumbewoners van Amsterdam mopperen steeds luider over luidruchtige toeristen met wie ze ongevraagd portiek en trappenhuis delen.
De meldplicht is dan ook de ‘eerste belangrijke stap’ die de gemeente zet in de aanpak van de overlast die de massale vakantieverhuur veroorzaakt, zegt Gert-Jan Bakker van Meldpunt Ongewenst Verhuurgedrag. “De gemeente neemt een regierol op zich en is niet meer afhankelijk van Silicon Valley.”
Airbnb is niet te spreken over de maatregel. Het bedrijf noemt de meldplicht ‘een inbreuk op de privacy’. Ook vindt Airbnb dat Amsterdam zich te veel focust op dat bedrijf: de gemeente zou ‘misleidende’ cijfers over Airbnb verspreiden en soortgelijke platformen – zoals de website Way tot Stay – zouden zich aan minder regels hoeven te houden.
Eerdere afspraken
Airbnb en de gemeente Amsterdam hebben eerder al afspraken gemaakt om overlast tegen te gaan. Zo beloofde de website in december er voortaan op toe te zien dat gebruikers hun huis niet vaker verhuren dan de zestig toegestane dagen. Ook haalt het bedrijf illegale Amsterdamse aanbod nu van de site. Andere verhuurplatformen hebben zulke afspraken niet gemaakt. Met het meldpunt vangt de gemeente dat gat nu op.
Bovendien komt de verantwoordelijkheid voor het naleven van de regels door de meldplicht nadrukkelijk bij de gebruiker te liggen. De gemeente wilde om deze reden al eerder een register, maar zei dat landelijke wetgeving daar niet in voorzag. Het ministerie van Binnnelandse Zaken heeft nu voor Amsterdam een manier bedacht om binnen de bestaande wetgeving toch een meldplicht in te voeren.
Waterdicht?
De vraag is of het register wel volledig waterdicht is. “Dit is een goede stap, maar het is nog niet het ei van Columbus”, zegt Koen Frenken, hoogleraar Innovatiestudies aan de Universiteit Utrecht. “Pandjesbazen die illegale hotels runnen via dit soort platforms zijn inventief, wie weet wat ze voor speelruimte weten te vinden.”
Er kan bovendien altijd meer gedaan worden. In San Francisco, de geboortegrond van Airbnb, geldt ook een registratieplicht. De stad heeft vorige week weten af te dwingen dat Airbnb en het vergelijkbare HomeAway verhuurders van hun site verwijderen als ze zich niet hebben ingeschreven. Op die manier heeft zo’n maatregel nog meer impact.
Mogelijk komt het in Amsterdam ook nog zo ver, zegt Martijn Arets, die zich als publicist en onderzoeker al zeker vier jaar met de deeleconomie bezighoudt. “De ervaring leert: iedere deal die Airbnb maakt met de ene gemeente is weer uitgangspunt voor onderhandelingen met de volgende gemeente.”
