Huizenkopers blijken hun studieschulden nogal eens te verzwijgen, zo bleek recent uit onderzoek van de ING. Banken, budgetvoorlichter Nibud, Bureau Kredietregistratie en Vereniging Eigen Huis willen verplichte registratie van studieschulden in het BKR-registratie. Politiek Den Haag is echter niet overtuigd.
Bijna de helft verzwijgt schuld
Zes procent van de huizenbezitters met een studieschuld liegt hierover bij het invullen van zijn hypotheekaanvraag. In 38 procent van de gevallen is niets gezegd omdat de adviseur er niet naar vroeg. Dat blijkt uit de laatste kwartaalreportage van ING. Minister Jet Bussemaker ziet niettemin weinig reden om van standpunt te wijzigen. Zij beschouwt de studieschuld niet als een commerciële lening.
Groot risico
Een studieschuld verzwijgen of erover liegen lijkt aanlokkelijk: er staat geen boete op en er kan wel aanzienlijk meer geleend worden, soms wel een paar honderd euro per maand extra. Toch waarschuwt Wim Flikweert, manager hypotheken bij ING, voor de gevaren: “Deze mensen lopen een groter risico om in financiële problemen te geraken. Cijfers hoe vaak dat precies aan de orde is, hebben we niet, maar het gebeurt wel. De regels zijn de laatste jaren niet voor niets aangescherpt: ze zijn bedoeld om ongelukken te voorkomen.”
Meer studenten met schuld
Financiële instellingen moeten de hypotheekaanvrager op zijn woord geloven. In tegenstelling tot andere schulden – creditcard, huurachterstand, telefoon, – staat studieschuld niet geregistreerd bij het BKR in Tiel.
Volgens Annemarie Koop van budgetvoorlichter Nibud realiseren mensen zich onvoldoende dat zij zichzelf hiermee in de vingers snijden: de hypotheeklast kan hoger uitpakken dan zij financieel kunnen dragen. Volgens het Nibud heeft nu al 53 procent van de studenten een studieschuld.
Leenstelsel
Uit cijfers van het ministerie van OCW blijkt dat er 12 miljard euro aan studieschulden uitstaat; het bedrag is de laatste jaren telkens met 1 miljard toegenomen. Het aantal oud-studenten met een studieschuld lag in juni 2015 op bijna 895.000. Dat aantal kan nog weleens flink oplopen door het nieuwe leenstelsel dat in september in werking is getreden.
Invloed op inkomen
Dat de studieschuld over een langere periode kan worden terugbetaald, neemt bij Vereniging Eigen Huis de bezwaren niet weg. Volgens woordvoerder Manon van Essen lijkt het misschien een onsympathiek voorstel om de schulden bij BKR vast te leggen – maar die schuld heeft nu eenmaal invloed op het besteedbaar inkomen.
Politiek: ‘Registratie gaat te ver’
Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) ziet niettemin weinig reden om van standpunt te wijzigen. Zij beschouwt de studieschuld niet als een commerciële lening. “Een BKR-registratie zou de leenangst vergroten, dat willen we niet. De studielening is een sociale lening met soepele voorwaarden.” Coalitiepartijen VVD en PvdA delen die mening. Pieter Duisenberg (VVD): “Het is een bewuste keuze geweest dit niet op te nemen in het BKR. De bank heeft de verplichting hiernaar te vragen en iemand die een hypotheek wil afsluiten, zou daar eerlijk over moeten zijn. Een BKR-registratie gaat te ver.”
Als de banken zeker willen weten of er een schuld is, moeten zij volgens Bussemaker de hypotheekaanvrager maar vragen om een uitdraai van de Dienst Uitvoering Onderwijs, met alle informatie over de studielening.
Te vrijblijvend
ING vindt dat te vrijblijvend: zo blijft de deur open om de studieschuld niet mee te nemen bij de verstrekking van de hypotheek. Ook Eigen Huis denkt dat het een illusie is te denken dat mensen dan wel openheid van zaken geven. “Als zo’n grote groep het nu al verzwijgt, zal dat straks niet anders zijn.”
