Nadat er in de crisisjaren ruim 3 miljard euro verlies is geleden op grondexploitaties, lijken gemeenten minder bereid om bouwgronden aan te kopen. Op deze manier zijn er minder financiële risico’s, maar ook minder beschikbare bouwlocaties. Dit stelt Deloitte Real Estate & Partnerships in een analyse aan de hand van openbare gemeentelijke (concept) jaarrekeningen.
Nadat er in de crisisjaren ruim 3 miljard euro verlies is geleden op grondexploitaties, lijken gemeenten minder bereid om bouwgronden aan te kopen. Op deze manier zijn er minder financiële risico’s, maar ook minder beschikbare bouwlocaties. Dit stelt Deloitte Real Estate & Partnerships in een analyse aan de hand van openbare gemeentelijke (concept) jaarrekeningen.
In deze analyse zijn de verzamelde gegevens van 71 gemeenten uit 2016 afgezet tegen de cijfers van voorgaande jaren. Dat laat zien dat de grondposities van gemeenten in vijf jaar tijd zijn gehalveerd – meer dan zelfs. Ook de aankoop van gronden door gemeenten is meer dan gehalveerd in de jaren 2015 en 2016, ten opzichte van de vijf jaren daarvoor.
Waarde
In 2010 tot en met 2014 lag de waarde van aangekochte gronden gemiddeld op 632 miljoen euro per jaar. In 2015 en 2016 lag die waarde rond de 290 miljoen euro. Nieuwe kosten, zoals verwervingen en plankosten, blijven duidelijk achter bij de uitgiften.
Faciliterende grondpolitiek
De analyse maakt duidelijk dat er de afgelopen jaren sprake is geweest van een verschuiving van actieve naar faciliterende grondpolitiek. In plaats van dat de gemeente zelf alle grondexploitatiefasen uitvoert, wordt dit nu vooral door ontwikkelaars gedaan. De gemeente treedt dan vooral op als overheid, die de plannen van private partijen mogelijk maakt als daarvoor bijvoorbeeld een bestemmingswijziging noodzakelijk is.
Opleiding
Volgens Deloitte-partner Frank ten Have is de angst voor nieuwe verliezen begrijpelijk, maar niet helemaal terecht. Aangescherpte regelgeving en controle zijn bijvoorbeeld belangrijke instrumenten die na de crisis in het leven zijn geroepen om ongebreideld planoptimisme en al te rooskleurige winstprognoses bij voorbaat de kop in te drukken. “Voorwaarde voor een actieve grondpolitiek is wel dat gemeenten de personele capaciteit op de afdelingen ruimtelijke ontwikkelingen weer op orde brengen”, zegt hij tegen Binnenlands Bestuur. “En dat betekent ook investeren in de opleiding van die krachten.”
Bron: Binnenlands Bestuur, Deloitte.
